Część 2: Ciąża, która nie była argumentem
Pierwsze miesiące Ksiusza spędziła jak we mgle, w której rzeczywistość mieszała się z marzeniami o lepszym jutrze. Zapisanie się do lekarza, oddanie krwi na badania, zakup witamin — wszystkie te codzienne czynności wypełniały jej dni, ale nie przynosiły ukojenia. Matka, choć wciąż narzekała na nierozsądną decyzję córki, każdego ranka stawiała przed nią talerz owsianki, który był wyrazem troski, której Ksiusza nie zawsze potrafiła docenić.
— Nie możesz się denerwować — powtarzała matka, patrząc na córkę, która co chwilę zerkała na telefon w poszukiwaniu wiadomości od Żeni. — A ty co pięć minut sprawdzasz, czy napisał. To nie jest zdrowe dla ciebie ani dla dziecka.
Ksiusza czekała na wiadomości od męża. Czasami pisał: „Jak się czujesz?” albo „Dziewczynki zjadły obiad?”. Odpowiadała natychmiast, szczegółowo, z nadzieją, że troska o dzieci przypomni mu o domu, który porzucił. Każda jej odpowiedź była starannie przemyślana, każdy szczegół miał przywołać wspomnienia, które mogłyby go zatrzymać. Ale Żenia przyjeżdżał coraz rzadziej, a jego wizyty, które kiedyś były regularne, stawały się coraz bardziej sporadyczne.
Najpierw zabierał córki w soboty. Potem zaczął zasłaniać się pracą, która wymagała jego obecności nawet w weekendy. Później Mila rzekomo źle się czuła, a spotkania były odwoływane z dnia na dzień. Ksiusza czuła, jak ziemia usuwa się spod jej nóg, ale nie potrafiła się przyznać do tego, co wiedziała — że traci go na zawsze.
Pewnego dnia Sonia, która zawsze była najbardziej wyczulona na zmiany w rodzinie, zapytała wprost:
— Mamo, tata teraz mieszka u cioci Mili? — zapytała siedmioletnia dziewczynka, patrząc na matkę swoimi wielkimi, ciemnymi oczami, w których malowała się ciekawość, ale i niepokój.
Ksiusza zamarła, nie wiedząc, co odpowiedzieć. Przez chwilę szukała słów, które mogłyby osłodzić gorzką prawdę, ale znalazła tylko puste frazesy, które brzmiały jak kłamstwo.
— Tata na razie mieszka osobno — odpowiedziała, starając się, by jej głos brzmiał spokojnie. — To skomplikowana sytuacja, ale na pewno się ułoży.
— A my już mu nie jesteśmy potrzebne? — zapytała Sonia, a w jej głosie pojawiła się nuta, która była zarówno pytaniem, jak i oskarżeniem. — Bo nie przychodzi tak często jak kiedyś.
— Oczywiście, że jesteście mu potrzebne — odpowiedziała Ksiusza, przytulając córkę do siebie, choć w jej sercu narastał ból, który nie miał ujścia. — Tata was kocha, tylko teraz ma dużo obowiązków.
— Wtedy, gdy z nim mieszkał, też miał obowiązki, ale przychodził — odpowiedziała Sonia, jakby chciała przypomnieć matce o czymś, co ta starała się zapomnieć.
Ksiusza odwróciła się do okna, by nie pokazać córce łez, które zaczęły napływać do jej oczu. Jak wytłumaczyć dziecku, że dorośli czasami wybierają wygodę zamiast miłości? Jak powiedzieć, że ojciec może przytulać córkę, mówić jej „jesteś moją kochaną dziewczynką”, a tydzień później nie odbierać telefonów?
Na pierwszym badaniu USG, gdy lekarz położył zimny żel na jej brzuchu i przesunął głowicą, w gabinecie rozległ się dźwięk, który zmienił wszystko — szybkie, regularne bicie serca dziecka.
— Gratuluję — powiedział lekarz z uśmiechem. — Będzie pani miała synka. Wszystko wygląda prawidłowo.
Ksiusza poczuła falę radości, która na chwilę przytłumiła wszystkie wątpliwości i lęki. Syn. Będzie miała syna. Dziecko, które mogło być dla Żeni powodem do powrotu, który tak bardzo jej potrzebowała. Natychmiast zadzwoniła do męża, nie czekając nawet na wyjście z gabinetu.
— Będziemy mieli syna — powiedziała, a w jej głosie pojawiła się nuta radości, której nie słyszał od miesięcy. — Lekarz potwierdził. To chłopiec.
Przez chwilę po drugiej stronie panowała cisza, a potem usłyszała jego głos, w którym po raz pierwszy od długiego czasu pojawiło się prawdziwe wzruszenie.
— Naprawdę? — zapytał, a w jego głosie zabrzmiała nuta, która była mieszanką zaskoczenia i radości. — To świetnie. Naprawdę świetnie.
— Przyjedziesz wieczorem? — zapytała, a w jej głosie pojawiła się nadzieja, która nie miała już siły, by się ukryć.
— Oczywiście — odpowiedział, a w jego głosie zabrzmiała nuta, która była obietnicą. — Będę po pracy.
Przyjechał z bukietem kwiatów i małym, niebieskim kombinezonem, który miał być wyrazem jego zaangażowania w życie nowego członka rodziny. Gdy wziął na ręce maleńkie ubranko, Ksiusza prawie uwierzyła, że wszystko można jeszcze naprawić, że jego serce wciąż jest w tym domu, że może jednak wrócić.
— Moglibyśmy znowu być razem — powiedziała, patrząc na niego z nadzieją, która była zarówno błaganiem, jak i wyzwaniem. — Nie musisz odpowiadać teraz. Po prostu pomyśl. Będziemy mieli syna. Zobaczysz, jak to jest być ojcem chłopca.
Żenia podniósł wzrok, a w jego oczach pojawił się wyraz, który był mieszanką smutku i rezygnacji.
— Ksiusza… — zaczął, ale ona przerwała mu, nie chcąc słyszeć słów, które mogłyby zniszczyć jej nadzieję.
— Tylko pomyśl — powtórzyła, czując, jak w jej głosie pojawia się nuta, która była zarówno prośbą, jak i desperacją.
— Rozumiem, co mówisz — odpowiedział, a w jego głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno współczuciem, jak i stanowczością. — Ale to niczego nie zmienia.
— Dlaczego? — zapytała, a w jej głosie pojawiło się pytanie, które dręczyło ją od miesięcy. — Dlaczego nie chcesz spróbować? Dla nas, dla dzieci, dla tego, co mogłoby być?
— Kocham Milę — odpowiedział, a w jego głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno wyznaniem, jak i wyrokiem. — To nie jest tylko przelotny romans. Jestem z nią, bo chcę być z nią.
Ksiusza zamarła, a w jej sercu pojawiła się pustka, która nie miała granic. Wiedziała już wszystko, co musiała wiedzieć. Gdy Żenia wyszedł, wzięła do rąk kombinezon i przycisnęła go do piersi, płacząc cicho, by nie obudzić dzieci.
Mijały tygodnie, a nadzieja Ksiuszy powoli przekształcała się w coś innego — w determinację, która nie miała już nic wspólnego z oczekiwaniem na powrót męża. Coraz częściej myślała o tym, co zrobi, gdy dziecko się urodzi, gdy będzie musiała sama zmierzyć się z rzeczywistością, która nie miała litości dla jej marzeń.
Pewnego dnia Żenia przyszedł, by zabrać córki. Wyglądał na zmęczonego, jakby dźwigał ciężar, który nie był mu pisany. Gdy stał w przedpokoju, w końcu wyznał coś, co miało zmienić wszystko.
— Mila chce z tobą porozmawiać — powiedział, a w jego głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno prośbą, jak i ostrzeżeniem. — Uważa, że powinnyście się dogadać.
Ksiusza parsknęła śmiechem, w którym nie było ani odrobiny radości. To był śmiech kobiety, która nie miała już siły udawać, że wszystko jest w porządku.
— Z nią nie mam o czym rozmawiać — odpowiedziała, a w jej głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno stanowczością, jak i bólem. — To nie jest sprawa między mną a nią. To sprawa między mną a tobą.
— Ona też jest w ciąży — powiedział, a jego słowa były jak cios, który pozbawił Ksiuszę resztek nadziei. — Ma być w ciąży.
Przez chwilę w przedpokoju panowała cisza, która była głośniejsza niż jakiekolwiek krzyki. Ksiusza spojrzała na męża, a w jej oczach pojawił się wyraz, który był mieszanką niedowierzania i bólu.
— Mówiłeś, że to niemożliwe — powiedziała, a w jej głosie pojawiła się nuta oskarżenia, która mieszała się z bezsilnością. — Mówiłeś, że to był błąd.
— Myślałem, że to tylko pomyłka — odpowiedział, unikając jej wzroku. — Ale dzisiaj potwierdziło się. Będzie miała dziecko.
— Więc będziesz miał dwóch synów? — zapytała, a w jej głosie pojawiła się gorycz, która mieszała się z bólem. — I cztery córki, których już nie masz czasu odwiedzać.
Żenia spuścił wzrok, nie mogąc znieść jej spojrzenia. Wiedział, że to, co powiedziała, było prawdą, ale nie miał odwagi, by się do tego przyznać.
— Staram się — powiedział, ale w jego głosie zabrzmiała nuta, która zdradzała, że sam nie wierzy w to, co mówi.
— Nie — odpowiedziała Ksiusza, patrząc mu prosto w oczy. — Ty nie starasz się. Ty rozdzielasz obietnice między nas i nazywasz to staraniem. Ale to nie jest staranie. To jest ucieczka przed odpowiedzialnością.
Żenia nie odpowiedział. Wziął płaszcz i wyszedł, zostawiając Ksiuszę samą z myślami, które były bardziej bolesne niż jakiekolwiek słowa, które mógłby wypowiedzieć.
Kilka dni później zadzwoniła Mila. Jej głos był spokojny, stanowczy, pozbawiony jakichkolwiek emocji, które mogłyby sugerować, że czuje się winna lub zawstydzona.
— Musimy ustalić zasady — powiedziała, a w jej głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno prośbą, jak i żądaniem. — Żenia musi zacząć nowe życie. A ty nie możesz ciągle wciągać go w swoje problemy.
— Moje problemy to jego córki — odpowiedziała Ksiusza, a w jej głosie pojawiła się stanowczość, która zaskoczyła nawet ją samą. — To nie są moje problemy. To są jego dzieci.
— Rozumiem to — odpowiedziała Mila, ale w jej głosie zabrzmiała nuta, która zdradzała, że nie do końca wierzy w to, co mówi. — Ale wkrótce będziemy mieli własne dziecko. I on musi być w pełni obecny dla nas.
— Dla was będzie miał dziecko — odpowiedziała Ksiusza. — Ale dla nas już je ma. Troje. I wkrótce czworo. I żadne z waszych zasad nie zmieni tego, że one istnieją.
— On będzie płacił alimenty — powiedziała Mila, jakby to miało być rozwiązanie wszystkich problemów.
— Chodzi o coś więcej niż o pieniądze — odpowiedziała Ksiusza. — To nie jest tylko kwestia finansów. To jest kwestia obecności, miłości, bycia ojcem.
— A kim my jesteśmy dla ciebie? — zapytała Mila, a w jej głosie pojawiła się nuta, która była zarówno pretensją, jak i pytaniem.
— Nie wiem — odpowiedziała Ksiusza, a w jej głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno zmęczeniem, jak i rezygnacją. — Ale wiem, że nie pozwolę, byście nas wykreślili z życia.
Rozmowa zakończyła się bez żadnego porozumienia, ale Ksiusza po raz pierwszy od dawna poczuła, że nie musi być tą, która ustępuje. Była gotowa walczyć o swoje dzieci, nawet jeśli oznaczało to walkę z kimś, kto zabrał jej męża.
Część 3: Syn, który zmienił matkę
Syn urodził się w grudniu, gdy za oknem padał śnieg, a miasto przykryła biała, cicha kołdra, która miała być symbolem nowego początku. Poród był długi i trudny, ale gdy chłopiec w końcu pojawił się na świecie, jego płacz był głośny i donośny, jakby od razu chciał zaznaczyć swoją obecność. Ksiusza nazwała go Matwiej, co po rosyjsku oznacza „dar Boży” — miała nadzieję, że rzeczywiście będzie darem, który zmieni wszystko.
Żenia przyjechał do szpitala kilka godzin po porodzie, trzymając w rękach ogromny bukiet czerwonych róż i wyglądając na wzruszonego, jakby dopiero teraz zrozumiał, co się stało. Gdy wziął syna na ręce, po jego policzkach spłynęły łzy, które zdawały się być szczere.
— Cześć, mały — powiedział, patrząc na dziecko z czułością, której Ksiusza nie widziała od dawna. — Jestem twoim tatą. Będę cię kochał, obiecuję.
Ksiusza patrzyła na nich i czekała, że poczuje to, co czuła kiedyś — miłość, która miała być siłą napędową ich związku. Czekała, że jej serce znów zacznie bić szybciej na widok tego mężczyzny, który trzymał w ramionach jej syna. Ale nic się nie stało. Patrzyła na niego i widziała tylko ojca swoich dzieci, mężczyznę, który przez lata był jej mężem, ale który przestał być jej miłością.
— Jest podobny do ciebie — powiedział Żenia, a w jego głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno zachwytem, jak i nadzieją.
— Mam nadzieję, że charakterem będzie lepszy — odpowiedziała, a w jej głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno żartem, jak i ostrzeżeniem.
Żenia wzdrygnął się na te słowa, ale nie powiedział nic. Może czuł, że zasłużył na tę uwagę, a może nie chciał psuć tej chwili, która miała być wyjątkowa.
Po powrocie do domu Żenia przyjeżdżał regularnie, ale w jego wizytach było więcej obowiązku niż radości. Przynosił mleko modyfikowane, spacerował z Matwiejem, zabierał córki na spacery, ale w każdym jego geście czuć było dystans, który nie miał już nic wspólnego z miłością. Mila, która wciąż była w ciąży, dzwoniła co chwilę, by sprawdzić, gdzie jest i kiedy wraca. Żenia, który kiedyś był pewny siebie, teraz wydawał się rozdarty między dwoma światami, które nigdy nie miały się spotkać.
Pewnego dnia, gdy Matwiej miał trzy miesiące, Ksiusza wzięła telefon i zadzwoniła do Żeni. W jej głosie nie było już nadziei, tylko stanowczość, która przyszła po wielu miesiącach cierpienia.
— Matwiej potrzebuje mleka — powiedziała, a w jej głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno prośbą, jak i żądaniem. — Skończyły mi się pieniądze.
— Przeleję wieczorem — odpowiedział, a w jego głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno zobowiązaniem, jak i dystansem.
— Dobrze — odpowiedziała, a w jej głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno potwierdzeniem, jak i pożegnaniem.
— Ksiusza, nie mogę przyjeżdżać tak często — powiedział, a w jego głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno przeprosinami, jak i ostrzeżeniem. — Mila jest nerwowa. Boi się, że… no wiesz.
— Nie musisz przyjeżdżać do mnie — odpowiedziała, a w jej głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno zrozumieniem, jak i stanowczością. — Ale musisz przyjeżdżać do dzieci. One czekają na ciebie przy oknie, nawet jeśli ty nie chcesz ich widzieć.
Żenia milczał przez chwilę, a potem powiedział coś, co miało być wyjaśnieniem, ale zabrzmiało jak wymówka.
— Nie rozumiesz, jak to jest — powiedział, a w jego głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno frustracją, jak i bezsilnością. — Muszę być teraz dla Mili.
— A dla dzieci nie musisz? — zapytała Ksiusza, a w jej głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno pytaniem, jak i oskarżeniem.
Po tej rozmowie Ksiusza po raz pierwszy poczuła coś, co nie było ani nadzieją, ani rozpaczą — to było spokój, który przychodzi, gdy przestaje się walczyć o coś, co już dawno zostało stracone. Wzięła długopis i kartkę i zaczęła spisywać plan na przyszłość. Nie dla siebie i Żeni, ale dla siebie i dzieci.
W ciągu kilku następnych tygodni znalazła pracę na niepełny etat w pobliskiej kawiarni, załatwiła formalności związane z alimentami i zaczęła oszczędzać każdy grosz, by w końcu wyprowadzić się od matki. Zrozumiała, że nie może już czekać na powrót mężczyzny, który nigdy nie miał zamiaru wrócić. Czas zacząć żyć na własny rachunek.
Wiosną Sonia przestała pytać o ojca. To był moment, który przeraził Ksiuszę bardziej niż wszystkie poprzednie łzy i pretensje. Kiedyś codziennie pytała: „Czy tata dzisiaj przyjedzie?”. Teraz po prostu zbierała plecak i szła do szkoły, jakby ten człowiek nigdy nie istniał w jej życiu.
— Soneczko, tata dzwonił wczoraj — powiedziała Ksiusza, starając się, by jej głos brzmiał naturalnie, bez śladu desperacji, która narastała w niej od miesięcy.
— Wiem — odpowiedziała Sonia, nie podnosząc wzroku znad butów, które wiązała.
— Nie chcesz mu oddzwonić? — zapytała Ksiusza, czując, jak w jej głosie pojawia się nuta, która była zarówno prośbą, jak i zaskoczeniem.
— Po co? — zapytała Sonia, a w jej głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno obojętnością, jak i rozczarowaniem. — On zawsze jest zajęty. Jak chce porozmawiać, to zadzwoni.
Ksiusza usiadła obok córki i spojrzała jej w oczy, szukając odpowiedzi na pytanie, które dręczyło ją od dawna.
— Kocha cię — powiedziała, a w jej głosie zabrzmiała nuta, która była zarówno przekonaniem, jak i prośbą. — Naprawdę cię kocha.
— Pewnie tak — odpowiedziała Sonia, wzruszając ramionami. — Ale jeśli kocha, to dlaczego zawsze wybiera nie nas?
Ksiusza nie znalazła odpowiedzi. Może dlatego, że nie było dobrej odpowiedzi na to pytanie, które zadawało sobie każde dziecko porzucone przez rodzica. Może dlatego, że prawda była zbyt bolesna, by ją wypowiedzieć na głos.
