Etap piąty. Dwie kobiety przy jednym łóżku
Operacja się udała.
Larisa przyjeżdżała do szpitala każdego dnia.
Przynosiła jedzenie z domu.
Rozmawiała z lekarzami.
Pomagała przy zmianie opatrunków.
Olga Siergiejewna również prawie nie opuszczała syna.
Przez kilka dni obie kobiety ograniczały się do najkrótszych możliwych zdań.
Nie prowadziły otwartej wojny.
Nie miały na to siły.
Ale napięcie było obecne w każdym spojrzeniu.
Pewnej nocy na korytarzu zgasło światło.
Larisa zobaczyła Olgę siedzącą na parapecie.
Przez chwilę żadna się nie odzywała.
W końcu matka Denisa zapytała:
— Naprawdę go pani kocha?
Larisa nie potrzebowała czasu na odpowiedź.
— Tak.
— Nie pożałuje pani?
— Nie wiem.
Olga spojrzała na nią uważnie.
— Zawsze był uparty. Od dziecka. Jak coś sobie postanowi, nie można go zatrzymać.
Larisa uśmiechnęła się lekko.
— Zauważyłam.
Olga milczała chwilę.
— Jego ojciec odszedł, kiedy Denis miał siedem lat. Wrócił dopiero wtedy, gdy chłopak był już prawie dorosły. Wychowywałam go sama. Wydawało mi się, że jeśli będę trzymać go wystarczająco mocno, nic złego mu się nie stanie.
Larisa odpowiedziała cicho:
— Ale on i tak dorósł.
Olga westchnęła.
— I właśnie na tym polega problem. Dla matki syn nigdy nie staje się naprawdę dorosły.
Larisa przyjrzała jej się.
— Boi się pani, że go zabiorę.
— Boję się, że wybierze panią, a potem któregoś dnia uzna, że stracił czas.
Larisa spuściła wzrok.
— A ja boję się czegoś odwrotnego.
— Czego?
— Że pewnego dnia się obudzi i zrozumie, że zmarnował młodość obok mnie.
Olga długo niczego nie mówiła.
W końcu zapytała:
— Naprawdę uważa pani, że szczęście mierzy się wiekiem?
— Nie.
— To dlaczego cały czas się pani usprawiedliwia?
Larisa nie odpowiedziała.
To pytanie uderzyło mocniej niż wszystkie wcześniejsze oskarżenia.
Bo rzeczywiście nieustannie się tłumaczyła.
Przed wsią.
Przed sobą.
Przed Denisem.
Przed jego matką.
Jakby samo uczucie wymagało specjalnego pozwolenia tylko dlatego, że nie pasowało do oczekiwań innych.
Olga odezwała się ponownie:
— Mój syn pierwszy raz od wielu lat mówi o przyszłości.
Larisa podniosła wzrok.
— Co pani ma na myśli?
— Zanim panią poznał, żył tak, jakby tylko czekał, aż coś się skończy. Praca. Dzień. Kolejny rok. Z panią zaczął mówić, co chce zrobić za pięć lat.
Te słowa Larisa zapamiętała.
Przed odejściem Olga zatrzymała ją przy drzwiach.
— Nie obiecuję, że od razu panią zaakceptuję.
Larisa pokręciła głową.
— Nie potrzebuję obietnic.
— Ale jeśli uczyni go pani szczęśliwym, spróbuję przynajmniej nie przeszkadzać.
To nie było pojednanie.
Jeszcze nie.
Ale po raz pierwszy Olga przestała mówić o Larisie jak o zagrożeniu.
Etap szósty. Powrót do Olchowki
Denis wrócił do wsi dwa miesiące później.
Jeszcze lekko utykał.
Rękę nosił na temblaku.
I złościł się na każdego, kto próbował mu pomagać.
— Sam mogę otworzyć drzwi.
Larisa spokojnie odpowiadała:
— Oczywiście. Ale dopóki jestem obok, nie musisz udawać, że niczego nie potrzebujesz.
Denis zamieszkał u niej.
Wieś natychmiast znowu zaczęła żyć ich historią.
Przy studni mówiono, że Larisa „oczarowała” młodego agronoma.
W sklepie rozmowy milkły, gdy wchodzili razem.
Nawet felczer ze szpitala rejonowego pewnego dnia pozwolił sobie na żart:
— Lariso Iwanowno, teraz już nie tylko pani leczy, ale jeszcze łamie serca.
Jedno jej spojrzenie wystarczyło, żeby przeprosił.
Denis natomiast niemal całkowicie ignorował plotki.
Jedną ręką naprawiał płot.
Kłócił się z kozami.
Każdego ranka gotował kawę.
— Źle stawiasz kubek — zwróciła mu kiedyś uwagę Larisa.
— Jak to źle?
— Uchem do okna nie wolno.
— Kto tak powiedział?
— Ja.
Denis bez słowa odwrócił kubek.
— W takim razie będę stawiał tak, jak każesz.
Uśmiechnął się.
Dom od razu wydawał się jaśniejszy.
Wiosną zabrał Larisę do urzędu stanu cywilnego w miasteczku rejonowym.
— Po co tu przyjechaliśmy? — zapytała.
— Złożyć wniosek.
Zatrzymała się na schodach.
— Jesteś pewien?
Denis odpowiedział:
— Nie.
Larisa aż drgnęła.
Wtedy położył jej dłonie na ramionach.
— Nie jestem pewien pogody. Nie jestem pewien zbiorów. Nie jestem pewien, czy jutro traktor znowu się nie zepsuje. Ale ciebie jestem pewien.
Larisa miała łzy w oczach.
— A twoja matka?
Denis się roześmiał.
— Powiedziała, że jeśli jeszcze raz przyjdę do niej z pytaniem, czy akceptuje mój wybór, sama wyrzuci mnie za drzwi.
Larisa roześmiała się przez łzy.
— Mądra kobieta.
— Bardzo. Tylko długo się bała.
Etap siódmy. Ślub bez wielkiego wesela
Nie organizowali dużej uroczystości.
Larisa nie chciała wystawnego wesela.
Denis nie znosił pokazowych gestów.
Podpisali dokumenty w zwykły deszczowy dzień w centrum rejonowym.
Świadkami zostali sąsiad Siemion i pielęgniarka z medpunktu Larisy.
Po wyjściu z urzędu Denis wyciągnął z kieszeni niewielkie pudełeczko.
W środku znajdowała się prosta złota obrączka.
— Należała do mojej babci — powiedział. — Mama przechowywała ją przez wiele lat.
Larisa popatrzyła na niego zaskoczona.
— Dała ci ją?
— Sama.
Kiedy Larisa wsunęła obrączkę na palec, poczuła coś, czego nie spodziewała się poczuć już nigdy.
Jakby długie lata samotności zostały gdzieś za zakrętem drogi.
Nie znaczyło to jednak, że wszystkie próby się skończyły.
Tydzień później Olga Siergiejewna przyjechała do Olchowki.
Weszła do domu z dwiema torbami i miną osoby, która zamierza przeprowadzić dokładną inspekcję.
— Pomieszkam u was kilka dni.
Denis zakrztusił się herbatą.
— Mamo?
— Przyjechałam zobaczyć, jak sobie urządziliście życie.
Larisa spokojnie postawiła trzeci kubek.
— Proszę zostać.
Olga obejrzała kuchnię.
Sypialnię.
Przybudówkę.
— Dom jest mały.
— Nam wystarcza.
— Dach przecieka.
— Naprawimy.
— Kozy śmierdzą.
Larisa odpowiedziała bez mrugnięcia:
— Są żywe.
Wieczorem Olga zobaczyła, jak Denis siedzi z Larisą przy oknie i ostrożnie rozczesuje jej włosy.
Robił to niezgrabnie.
Ale bardzo delikatnie.
Olga odwróciła wzrok.
Później, kiedy zostały same, powiedziała:
— Myślałam, że mi go pani zabrała.
Larisa spojrzała na nią spokojnie.
— Nie mogłam zabrać dorosłego człowieka.
Olga skinęła głową.
— Teraz to rozumiem.
— A ja rozumiem, dlaczego pani się bała.
Olga prychnęła.
— Proszę tego nie nazywać pełnym zrozumieniem. Nadal jestem zazdrosna.
Larisa się uśmiechnęła.
— To normalne.
I wtedy Olga po raz pierwszy odwzajemniła uśmiech.
