nie przewidział.
Starzec zmarł pewnego zimowego ranka, gdy szron pokrywał podwórze. Adelaide przez wiele godzin siedziała obok jego ciała. Nie krzyczała i nie płakała rozpaczliwie.
Trzymała tylko zimną, pokrytą odciskami dłoń i w milczeniu dziękowała za to, że spotkała człowieka, który potraktował ją jak istotę ludzką wtedy, gdy niemal nikt inny tego nie potrafił.
Ojciec Adelaide zmarł rok wcześniej. Plantację przejął jego najstarszy syn, który był nieco mniej okrutny.
Adelaide nadal mieszkała w dawnej kwaterze. Kiedy nadeszło zniesienie niewolnictwa, również nie wyjechała. Nie miała miejsca, do którego mogłaby się udać.
Została więc na ziemi, którą nauczyła się rozumieć. Uczyła dzieci rodzące się na plantacji czytać i pisać. Uprawiała także zioła, które niegdyś pokazał jej Benedito.
