– Stój, nie zamykaj! Widzę, że jesteś w domu, światło się pali, więc nie udawaj, że cię nie ma! – ciężkie ciało w drapowanym płaszczu naparło na drzwi, zanim Irina zdążyła zatrzasnąć je przed nieproszonym gościem.
Irina czekała na kuriera z jedzeniem, dlatego otworzyła zamek bez patrzenia przez wizjer. Zaskoczenie wystarczyło na jedną sekundę. Vera Nikołajewna, sapiąc jak stary parowóz, przecisnęła się do przedpokoju.
Wniosła ze sobą zapach mokrej jesiennej ulicy, zatęchłej wełny i tanich papierosów, które palił jej syn. Kwaśna woń natychmiast zabiła delikatny aromat drogiego dyfuzora z nutą sandałowca, którym pachniało mieszkanie.
– Vero Nikołajewno, co pani wyprawia? – Irina chwyciła klamkę, próbując przynajmniej nie wpuścić byłej teściowej dalej. – Nie zapraszałam pani. Widzi pani godzinę? Dochodzi dziewiąta, jest sobota. Mam swoje plany.
– Plany ma! Patrzcie ją, księżniczka się znalazła – zachrypiała kobieta, zrzucając z ramienia ciężką, wytartą torbę z imitacji skóry prosto na jasne włoskie płytki. – Ludzie mają nieszczęście, rodzony syn ledwo wiąże koniec z końcem, a ona ma plany. Ty w ogóle wiesz, że Olegka wyrzucili z pracy? Trzeci miesiąc się tuła. Schudł, zmizerniał. I wszystko przez ciebie, swoją drogą.
Irina zacisnęła zęby tak mocno, że aż zadrgały jej szczęki. Znowu ta sama pieśń. Znowu winna była ona. Nie lenistwo Olega, który mylił biuro z konsolą do gier. Nie jego piątkowe popijawy. Ona, była żona, która pół roku temu odważyła się złożyć pozew o rozwód i wyrzucić dorosłego pasożyta ze swojego mieszkania.
– Nie obchodzi mnie to, Vero Nikołajewno. Absolutnie mnie nie obchodzi, gdzie pracuje i co je. Jesteśmy po rozwodzie. Proszę wyjść, albo ja…
– Albo co? – bezczelnie przerwała teściowa. W jej małych, głęboko osadzonych oczach błysnęło coś złego. Zrobiła krok naprzód, zmuszając Irinę do cofnięcia się w głąb korytarza. – Matce będziesz pyskować? Przyszłam po ludzku porozmawiać, przemówić ci do rozumu. Myślisz, że rozwiodłaś się i po sprawie? Jesteśmy rodziną, czy ci się to podoba, czy nie. Nazwisko nasze nosisz, tym się nie brzydziłaś.
Vera Nikołajewna zaczęła rozpinać brudnymi, spuchniętymi palcami guziki płaszcza, całym swoim zachowaniem pokazując, że nigdzie się nie wybiera. Błoto z jej rozdeptanych butów zaczęło topnieć na idealnej podłodze, tworząc mętne kałuże.
Irina patrzyła na to z narastającą wściekłością. Czuła, jak w środku gotuje się zimny, wyrachowany gniew człowieka, do którego domu wdarli się barbarzyńcy.
Wtedy wzrok teściowej, błądzący po przedpokoju w poszukiwaniu czegoś, do czego można się przyczepić, zatrzymał się przy lustrzanej szafie. Stały tam torby. Dużo toreb. Grube, błyszczące, ze skręcanymi uchwytami i logotypami marek, których Vera Nikołajewna może nie potrafiłaby poprawnie przeczytać, ale doskonale wiedziała, że kosztują tyle, ile roczna pensja jej syna.
Pomarańczowa torba. Czarna ze złotym tłoczeniem. Śnieżnobiały pokrowiec na buty.
Tego dnia Irina zrobiła sobie dzień zakupów, żeby odreagować ciężki tydzień w pracy. Kupiła to, czego od dawna chciała: kaszmirowy płaszcz, nowe kozaki i komplet bielizny, na którego cenę lepiej było nie patrzeć osobom o słabych nerwach.
Nie zdążyła nawet rozpakować zakupów. Po prostu postawiła je przy wejściu, wyobrażając sobie, jak wieczorem będzie przymierzać wszystko przed lustrem z kieliszkiem wina.
– Oho… – przeciągnęła Vera Nikołajewna, a jej głos nagle się zmienił. Zniknęły z niego oskarżycielskie nuty, zastąpione lepką, chciwą zazdrością. Pokuśtykała do toreb, zapomniawszy, że zdjęła tylko jeden but, i sięgnęła po najbliższą. – A to co takiego? CUM? Milano? Patrzcie państwo…
– Nie dotykać! – warknęła Irina, wyskakując między teściową a swoje rzeczy. – Ręce proszę zabrać. To nie jest pani.
– Nie moje? – Vera Nikołajewna wyprostowała się, jej twarz nabiegła krwią, a usta wykrzywiły się w złośliwym uśmiechu. – Oczywiście, że nie moje. Skąd zwykła emerytka ma mieć takie pieniądze? Za to tobie, widzę, kieszenie pękają. Mój syn w swojej norze je sam makaron, a ty ciuchy wykupujesz? Sumienia nie masz, Irka. Zupełnie się spasłaś na tych swoich interesach.
– Te pieniądze zarobiłam – odparła Irina lodowato. – Własną pracą. Podczas gdy pani syn leżał na tej kanapie i jęczał, że świat jest wobec niego niesprawiedliwy. Nie mam obowiązku utrzymywać dorosłego mężczyzny. Proszę wyjść. Natychmiast.
Ale Vera Nikołajewna już się nakręciła. Widok cudzego bogactwa wystawionego tuż pod jej nosem działał na nią jak czerwona płachta na byka. Nie tylko nie zamierzała wyjść. Teraz poczuła, że ma prawo domagać się udziału.
– „Zarobiłam”… – jadowicie przedrzeźniła ją teściowa, w końcu zdejmując drugi but i z hukiem odrzucając go w stronę półki. – Gdyby nie Oleg, kim byś była? On cię wspierał. On ci zabezpieczał tyły. On brał na siebie dom, kiedy ty budowałaś karierę. A teraz co? Wykorzystałaś chłopaka, wycisnęłaś jak cytrynę i wyrzuciłaś, a sama będziesz chodzić w jedwabiach? O nie, moja droga. Tak się spraw nie załatwia.
Ruszyła stanowczo w stronę toreb, odsuwając Irinę masywnym biodrem.
– No pokaż, na co puszczasz rodzinne pieniądze. Może i dla Olegka znajdzie się jakaś kurtka. W wiatrówce chodzi, marznie, biedak…
– Pani postradała rozum? – Irina nie wierzyła własnym uszom. Sytuacja była tak absurdalna, że aż nierealna. – Jaka kurtka? To są damskie rzeczy. I od pół roku nie ma żadnych „rodzinnych pieniędzy”.
– Nie wrzeszcz na matkę! – ryknęła Vera Nikołajewna, a jej ręka zacisnęła się na uchwycie pomarańczowej torby. – Ja lepiej wiem, co tam jest i komu się przyda. Skoro jesteś taka bogata, to powinnaś się dzielić. Bóg kazał się dzielić, słyszałaś? Czy ty tylko pieniądze umiesz liczyć, a duszę diabłu sprzedałaś?
Papier torby żałośnie zachrzęścił pod jej grubymi palcami. Irina zrozumiała, że rozmowy się skończyły. W jej przedpokoju stał wróg, który przyszedł rabować, zasłaniając się moralnością.
Gęsty papier pękł w ciszy jak strzał.
