Etap pierwszy. Trzy stuknięcia w szybę
Denis przychodził zawsze od tyłu.
Przemykał pomiędzy zabudowaniami, omijał malinowy zagajnik i podchodził do werandy tak cicho, jakby cały świat wokół miał usłyszeć jego kroki.
Potem trzy razy lekko pukał w szybę.
Zawsze dokładnie trzy.
Larisa za każdym razem podskakiwała, choć od wieczora czekała właśnie na ten dźwięk.
Gasząc światło w przedpokoju, zasuwając furtkę i zostawiając w kuchni tylko małą lampę pod abażurem, sama nie wiedziała, czy bardziej boi się, że ktoś ich zobaczy, czy że którejś nocy tych trzech stuknięć zabraknie.
Nawet stary Barsik jakby nauczył się przechowywać ich tajemnicę.
Gdy Denis pojawiał się na podwórzu, pies leniwie podnosił głowę, patrzył na niego przez kilka sekund, a potem ponownie układał się na ganku.
Larisa otwierała drzwi i przybierała surową minę.
— Znowu pan przyszedł, młody człowieku?
Denis uśmiechał się.
— A pani znowu mnie wyrzuci?
— Powinnam.
— Ale pani tego nie zrobi.
Próbowała patrzeć gniewnie, ale kąciki ust zdradzały ją za każdym razem.
Denis wchodził do środka.
Dom pachniał piołunem, kozim mlekiem i świeżo pieczonym chlebem.
Zdejmował kurtkę, stawiał buty przy drzwiach i rozglądał się tak, jakby nie przychodził do skromnego domu na wsi, ale do miejsca, o którym marzył całe życie.
Siadali przy stole.
Pili herbatę.
Rozmawiali o wszystkim i o niczym.
O pogodzie.
O zbiorach.
O zepsutej wieży ciśnień.
O jego pracy.
O pacjentach Larisy.
Denis opowiadał o mieście, w którym studiował, o hałaśliwych ulicach, o planach na przyszłość.
Mówił, że chciałby kupić własny kawałek ziemi.
Zbudować dom.
Nie wielki.
Po prostu swój.
— Jeszcze zdążysz — mówiła Larisa.
On zawsze odpowiadał tym samym pytaniem:
— A pani?
— Ja już ze wszystkim zdążyłam.
— To nieprawda.
— Dlaczego?
— Bo cały czas mówi pani o przeszłości. A ja chcę wiedzieć, czego chce pani teraz.
Larisa wtedy milkła.
Bo odpowiedź była zbyt prosta.
Chciała, żeby ktoś na nią czekał.
Żeby rano na drugiej poduszce zostawało wgłębienie.
Żeby nie musiała zawsze być silna.
Nie zawsze rozsądna.
Nie zawsze ta, która wie, co zrobić.
Chciała czasem po prostu pozwolić sobie na słabość.
Na obecność drugiego człowieka.
Na zwyczajność.
Ale bała się powiedzieć to na głos.
Miała pięćdziesiąt lat.
Denis niewiele ponad trzydzieści.
Różnica wieku była dla niej czymś więcej niż cyfrą.
Była głosem wszystkich ludzi, których jeszcze nie było w pokoju, ale których Larisa już słyszała w wyobraźni.
„Za stara”.
„Ośmieszasz się”.
„Mógłby mieć młodszą”.
„Co ty mu możesz dać?”.
Dlatego nocne wizyty pozostawały tajemnicą.
Przynajmniej przez jakiś czas.
Etap drugi. Wieś dowiaduje się pierwsza
Pierwsza zauważyła ich Katerina Pietrowna, sprzedawczyni z wiejskiego sklepu.
Było około piątej rano.
Denis wychodził od Larisy.
Rozglądał się, poprawiał kołnierzyk koszuli i uśmiechał się w taki sposób, że każdy obserwator bez trudu wyciągnąłby własne wnioski.
Katerina zachowała tajemnicę mniej więcej do południa.
Potem wiedzieli już wszyscy przy studni.
— Zawsze mówiłam, że ta Larisa nie jest taka prosta — oznajmiła dojarka Nina.
— Pięćdziesiąt lat, a rozumu dalej nie ma — dodała inna kobieta. — Przecież on mógłby być jej synem.
Stara Akulina odezwała się ostrożniej:
— A może to on do niej chodzi?
— Ale ona otwiera mu drzwi, prawda?
I to wystarczyło.
Od tej chwili historia przestała należeć do Larisy i Denisa.
Zaczęła żyć własnym życiem.
Larisa czuła na sobie spojrzenia.
W sklepie rozmowy czasami cichły, gdy wchodziła.
Na ulicy ludzie patrzyli trochę dłużej.
Przy medpunkcie ktoś zatrzymywał się pod pretekstem pytania o pogodę, byle tylko zobaczyć, czy Denis znowu przyjdzie.
Larisa mimo wszystko pracowała jak zawsze.
Mierzyła ciśnienie.
Przemywała rany.
Zmieniała opatrunki.
Słuchała starszych kobiet narzekających na stawy.
Pocieszała młodszych.
Nie zamierzała rezygnować z życia tylko dlatego, że wieś dostała nowy temat do rozmów.
Denis również się nie wycofał.
Przychodził do medpunktu w ciągu dnia.
Przynosił dokumenty.
Pytał, czy trzeba narąbać drewna.
Czasami czekał na ganku, aż Larisa zamknie drzwi po ostatnim pacjencie.
Pewnego dnia powiedziała mu:
— Wszyscy nas widzą.
— Niech widzą.
— Ty nie rozumiesz. Na wsi można komuś jednym słowem zepsuć całe życie.
Denis spojrzał na nią poważnie.
— A czy to w ogóle jest życie, jeśli boimy się każdego słowa?
Larisa nie odpowiedziała od razu.
— Ty masz przed sobą lata.
— A pani?
— Ja mam przed sobą przyzwyczajenie, żeby niczego już nie oczekiwać.
Denis uśmiechnął się lekko.
— To ja będę oczekiwał za nas oboje.
I wziął ją za rękę.
Nie w domu.
Nie po ciemku.
Nie za zamkniętymi drzwiami.
Przy samym ganku medpunktu.
Larisa odruchowo spojrzała dookoła.
Nie cofnęła jednak dłoni.
To był pierwszy raz, kiedy ktoś zobaczył ich razem naprawdę.
Do wieczora plotka dotarła do centrum rejonowego.
Dwa dni później do Olchowki przyjechała matka Denisa.
Etap trzeci. Kobieta, która weszła bez zaproszenia
Olga Siergiejewna pojawiła się u Larisy w niedzielę rano.
Nie zapukała.
Uderzyła dłonią w furtkę tak mocno, że Barsik poderwał się i zawarczał.
Larisa właśnie rozwieszała pranie.
Odwróciła się.
— Pani Larisa Iwanowna?
— Tak.
— Jestem matką Denisa.
Larisa wytarła ręce o fartuch.
— Dzień dobry.
Olga Siergiejewna od razu podniosła głos.
— Proszę mi tu nie mówić „dzień dobry”. Gdzie on jest?
— Nie wiem.
— Nocuje u pani?
Larisa poczuła gorąco na twarzy.
— To nie jest pani sprawa.
— Jest! Jestem jego matką. Sama go wychowałam. Uczyłam. Woziłam do lekarzy. Płaciłam za studia. A teraz pani zdecydowała, że może go sobie zabrać, bo jest pani samotna?
Larisa zacisnęła dłonie.
— Niczego sobie nie „zabrałam”.
— Więc dlaczego przestał odbierać moje telefony?
— Jest dorosły.
Olga Siergiejewna popchnęła furtkę i weszła na podwórze.
Nie czekała na zaproszenie.
— Proszę na siebie spojrzeć. Pięćdziesiąt lat i zachowuje się pani jak nastolatka.
Larisa spojrzała jej prosto w oczy.
— A pani zachowuje się jak osoba, która zapomniała, że jej syn dorósł.
— Mógłby się ożenić. Założyć normalną rodzinę. Mieć dzieci. A co pani mu da? Kozy? Stary dom? Rozmowy o ziołach?
Larisa zamilkła.
Te słowa bolały bardziej, niż chciała przyznać.
Nie dlatego, że uwierzyła Oldze.
Raczej dlatego, że sama zadawała sobie podobne pytania niemal każdej nocy.
Denis mógł być z młodszą kobietą.
Z kimś w swoim wieku.
Z kobietą, która nie zastanawia się rano, czy widać nowe siwe włosy.
Z kimś, kto nie liczy różnicy między ich datami urodzenia.
Olga zauważyła jej wahanie.
Natychmiast uderzyła jeszcze mocniej.
— Zastępuje mu pani matkę? Czy może myśli pani, że młodość można kupić uśmiechem?
Larisa powoli uniosła głowę.
— Proszę wyjść z mojego domu.
— Jeszcze nie skończyłam.
— A ja skończyłam.
Podeszła do furtki i ją otworzyła.
— Jeśli Denis chce być ze mną, powie to sam. Jeśli nie chce, nie będę go zatrzymywać. Ale nie pozwolę pani poniżać mnie na moim własnym podwórzu.
Olga Siergiejewna wyszła, zatrzaskując furtkę.
Larisa została pośród mokrego prania.
Nie ruszała się przez dłuższą chwilę.
Godzinę później przyjechał Denis.
Wystarczyło, że spojrzał na jej twarz.
— Była tutaj?
— Tak.
— Co powiedziała?
— Wszystko, co uznała za konieczne.
Denis podszedł bliżej.
— Larisa…
— Denis, może ona ma rację.
Zatrzymał się gwałtownie.
— W czym?
Larisa nie patrzyła na niego.
— Potrzebujesz rodziny. Dzieci. Młodej żony. Nie chcę być powodem, dla którego z czegoś zrezygnujesz.
— A jeśli ja wcale nie chcę innego życia?
— Teraz nie chcesz. A za dziesięć lat?
Denis prychnął.
— Za dziesięć lat będę miał czterdzieści dwa lata, a ty sześćdziesiąt. I co? Myślisz, że nie umiem liczyć?
Podszedł jeszcze bliżej.
— Kocham cię nie za metrykę, Larisa. Nie z litości. Przy tobie jest mi spokojnie. Obok ciebie staję się lepszym człowiekiem.
Larisa spojrzała na niego.
— Twoja matka mnie nienawidzi.
— Ona się boi.
— Czego?
— Że mnie straci.
Larisa powiedziała cicho:
— Nie zmuszaj jej do wybierania między mną a tobą.
— Nie zmuszam. Ale ona też nie będzie wybierać za mnie.
Etap czwarty. Trzy dni ciszy
Po tej rozmowie Denis wyjechał do miasta.
Przez trzy dni nie zadzwonił.
Larisa próbowała nie okazywać niepokoju.
Rano szła do pracy.
Wieczorem doiła kozy.
Zamykała okiennice.
Porządkowała kuchnię.
Zmusiła się nawet do wyjęcia z szafy jego koszuli.
Tej, którą wcześniej prała ręcznie i suszyła przy piecu.
Złożyła ją.
Schowała głębiej.
Jakby sama próbowała przygotować się na możliwość, że Denis już nie wróci.
Czwartego dnia do medpunktu wszedł dzielnicowy.
— Lariso Iwanowno, Denis do pani nie przyjeżdżał?
Poczuła zimno.
— Nie. Co się stało?
Mężczyzna zawahał się.
— Jego samochód znaleziono na starej leśnej drodze. Denis jest w szpitalu rejonowym.
Larisa pobladła.
— Co się stało?
— Wypadek. Samochód zarzuciło na mokrym zakręcie.
Nie pamiętała później, jak dobiegła do domu.
Do szpitala zawiózł ją felczer z sąsiedniego zespołu.
Denis leżał pod kroplówką.
Miał rozcięty łuk brwiowy i złamaną rękę.
Przy łóżku siedziała Olga Siergiejewna.
Kiedy zobaczyła Larisę, natychmiast wstała.
— Po co pani przyjechała?
Larisa zatrzymała się w drzwiach.
— Chcę go zobaczyć.
— Mało pani tego, co już zrobiła?
— Niczego nie zrobiłam.
— Pokłócił się ze mną przez panią. Wyjechał wściekły. Teraz leży tutaj.
Larisa spojrzała na Denisa.
Był nieprzytomny.
— Jest dorosłym człowiekiem — powiedziała cicho. — I nie odejdę, dopóki nie dowiem się, jaki jest jego stan.
— Ja jestem jego matką.
— Wiem.
Olga patrzyła na nią chwilę.
— A kim pani jest dla niego?
Larisa zacisnęła palce na pasku torebki.
— Człowiekiem, który go kocha.
Olga Siergiejewna po raz pierwszy nie znalazła natychmiastowej odpowiedzi.
Po chwili do sali wszedł lekarz.
Powiedział, że stan Denisa jest stabilny.
Nie ma zagrożenia życia.
Potrzebna będzie jednak operacja i długie dochodzenie do zdrowia.
Larisa została na korytarzu.
Kilka godzin później Denis odzyskał przytomność.
Pierwszą osobą, którą zobaczył, była jego matka.
Drugą Larisa, stojąca przy oknie.
— Przyjechałaś — wyszeptał.
— Oczywiście.
— Mama?
— Jest tutaj.
Denis zamknął oczy.
— Tylko się nie kłóćcie.
Olga odwróciła twarz.
Larisa podeszła do łóżka i delikatnie dotknęła jego zdrowej dłoni.
— Zdrowiej. Reszta później.
Nie wiedziała jeszcze, że właśnie to „później” okaże się jednym z najtrudniejszych okresów jej życia.
