Konfrontacja w mieszkaniu teściowej
Paweł założył kurtkę w milczeniu, jak chłopiec prowadzony do gabinetu dyrektora. Polina zeszła po schodach pieszo. Potrzebowała ruchu, żeby choć część gniewu zamienić w kolejne kroki.
Na zewnątrz pachniało wilgocią i dymem. Szary śnieg przypominał mokrą watę, samochody przecinały breję, a światło latarni rozlewało się w kałużach. Polina usiadła za kierownicą. Paweł skulił się na siedzeniu obok.
— Powiedziałeś jej, że przestaję robić przelewy?
— Ja… zasugerowałem.
— Zasugerowałeś. Czyli pozwoliłeś jej myśleć, że ja jestem skąpa, a ty biedny znajdujesz się pomiędzy dwiema stronami.
— Polina, nie…
— Nie usprawiedliwiaj się. Lepiej przypomnij sobie, dlaczego była tak pewna, że odejdziesz do niej. Bo wie, że zawsze łatwiej jest ci ustąpić jej awanturze, niż bronić naszego wspólnego życia.
— Ona nie zawsze taka jest.
— Jest taka wtedy, gdy słyszy odmowę. A ty praktycznie nigdy jej nie odmawiasz. Nawet gdy chodzi o pieniądze, którymi nie możesz samodzielnie rozporządzać.
— To są nasze pieniądze.
— Właśnie. Nasze. A ty decydowałeś o nich sam. To był zwyczajny, cichy, codzienny rodzaj oszustwa. I właśnie dlatego jest tak paskudny.
Dojechali do pięciopiętrowego bloku z wielkiej płyty. Na klatce schodowej pachniało wilgotną szmatą, kotami i czyimś obiadem. Polina nacisnęła dzwonek. Drzwi otworzyły się niemal od razu.
— O! Synek przyszedł. A ty… też? — Marina Nikołajewna spojrzała na Polinę z wyraźną niechęcią.
Polina weszła pierwsza.
— Dobry wieczór. Bez przedstawienia. Usiądźmy i porozmawiajmy.
— Oczywiście. Właśnie chciałam Paszy kilka rzeczy wyjaśnić. Chociażby kwestię wychowania.
Paweł został przy drzwiach i nawet nie zdjął kurtki.
— Mamo, wystarczy.
— Co „wystarczy”? Powiedziałam prawdę! Spójrz na nią. Pieniądze idą na nią, na jej marzenia, a twoja matka ma przeżyć jak?
Polina usiadła, zdjęła rękawiczki i położyła telefon Pawła na stole.
— Po pierwsze, marzenia nie są przestępstwem. Po drugie, wiem już, że Pasha przelewał pani dodatkowe pieniądze z naszego konta. Wiem także o ratach na leki i sprzęt. Wszystko odbywało się bez mojej wiedzy.
Marina Nikołajewna mrugnęła, lecz szybko odzyskała pewność siebie.
— I co z tego? Jest synem. Ma obowiązek.
— Niech pomaga, jeśli chce. Ale skoro pieniądze należą do nas obojga, mam prawo wiedzieć, gdzie trafiają.
— O rodzinie przypominasz sobie tylko wtedy, gdy ci wygodnie.
— Przez dwa lata regularnie przelewałam pani pieniądze. Czy to też było dla mnie wygodne? Albo wysłuchiwanie, że jestem „obca”?
Marina Nikołajewna uderzyła dłonią w stół.
— Bo jesteś obca! Przyszłaś z zewnątrz. Dzisiaj jesteś, jutro może cię nie być. A ja jestem matką. Ja zostanę na zawsze.
Paweł poruszył się niespokojnie.
Polina spojrzała na niego.
— Powiedz jej sam. Co zrobiłeś i że to się więcej nie powtórzy.
— Mamo… naprawdę się zadłużyłem. Chciałem, żebyś się nie denerwowała. Myślałem, że sobie poradzę. Ale okłamywałem Polinę. To było złe.
Marina Nikołajewna patrzyła na syna jak na zdrajcę.
— Czyli teraz wybierasz ją?
— Wybieram… — zawahał się. — Wybieram uczciwość.
— Uczciwość?! Uczciwie byłoby powiedzieć żonie, że twoja matka ma problemy i trzeba je wspólnie rozwiązać. A nie stawiać mnie przed faktem dokonanym, kiedy ona wydaje pieniądze na swoje salony!
Polina uśmiechnęła się chłodno.
— Właśnie powiedziała pani najważniejsze. Tu nie chodzi tylko o pieniądze. Chodzi o kontrolę. Chce pani, żebym znała swoje miejsce.
— Jaką kontrolę?! Chcę tylko, żeby mój syn zachowywał się jak człowiek. Żeby mnie nie porzucił. Żeby o mnie nie zapomniał.
— Nie zapomniał. Widać to po przelewach i ratach. Nie była pani pomijana. Została pani przyzwyczajona do tego, że zawsze dostaje to, czego chce.
Marina Nikołajewna znieruchomiała.
— Obrażasz mnie?
— Nazywam rzeczy po imieniu.
Wtedy teściowa zwróciła się do syna łagodnym, niemal słodkim tonem.
— Paszeńka, przecież widzisz, jak ona cię traktuje. Pouczа cię i poniża. Jesteś mężczyzną czy nie? Naprawdę pozwolisz jej tak rozmawiać ze swoją matką?
Paweł spojrzał na Polinę. Przez sekundę w jego oczach pojawił się dobrze znany odruch: wycofać się, uspokoić sytuację, udawać, że nic wielkiego się nie wydarzyło.
Polina nic nie powiedziała. Czekała.
Dokument, o którym Polina nie wiedziała
Wtedy Marina Nikołajewna sięgnęła po coś, co najwyraźniej zachowała na ostateczność.
— Dobrze. Skoro jesteście tacy mądrzy, to słuchajcie. — Podeszła do szafki, wysunęła szufladę i wyjęła kopertę. — Mam tutaj umowę. Pasha obiecał mi, że Polina podpisze poręczenie, żebym dostała kredyt na leczenie. Powiedział: „Wszystko załatwimy”. Uwierzyłam mu.
Polina powoli wstała.
— Poręczenie? Jakie leczenie? Jaki kredyt?
Paweł pobladł.
— Mamo… co ty robisz?
— To, co muszę. Skoro masz taką żonę, niech udowodni, że nie jest obca.
Polina wyciągnęła rękę.
— Proszę mi to dać.
Marina Nikołajewna cofnęła kopertę.
— Nie dam. I tak niczego nie zrozumiesz.
Polina zrobiła krok do przodu.
— Jeśli znajdują się tam moje dane paszportowe albo mój podpis, to przestaje być „rodzinną rozmową”. Rozumie pani?
Teściowa zamarła na krótką chwilę. Polinie wystarczyło to, żeby wyrwać jej kopertę z dłoni.
— Polina, nie… — szepnął Paweł.
W środku znajdowały się dokumenty bankowe, formularz i wydruk. Na ostatniej stronie widniał podpis bardzo podobny do podpisu Poliny, ale nieco bardziej niezgrabny, jakby ktoś z dużą uwagą próbował odtworzyć cudze pismo.
Polina podniosła wzrok na męża.
— To zrobiłeś ty?
Paweł otworzył usta, ale nie wydobył z siebie żadnego dźwięku.
Marina Nikołajewna natychmiast przeszła do ataku.
— Nie było czasu! Wiedzieliśmy, że zaczęłabyś mówić o swoich zasadach. A ja potrzebowałam tego pilnie. Lekarz mi powiedział…
— Jaki lekarz? — przerwała jej Polina. — Jaka przychodnia? Nazwisko? Data? Co dokładnie było tak pilne?
— Jeszcze przesłuchanie mi urządzisz! Oto jej prawdziwa twarz! Matka jej męża umiera, a ona…
— Proszę nie mówić, że pani umiera. — Polina spojrzała na Pawła. — Odpowiedz mi. Podrobiłeś mój podpis?
Paweł spuścił wzrok.
— Chciałem powiedzieć ci później. Myślałem, że kiedy się dowiesz, zgodzisz się i podpiszesz. Mama naciskała, płakała. Nie wytrzymałem.
Polina stała nieruchomo, jakby ktoś uderzył ją ciężkim przedmiotem, tyle że bez żadnego dźwięku.
— Czyli uznałeś, że łatwiej będzie podjąć decyzję za mnie. Pasha… rozumiesz, że właśnie skończyło się moje zaufanie do ciebie?
— Polina, chodźmy do domu, porozmawiamy…
— Nie. To tutaj się kończy. Właśnie tutaj wszystko stało się jasne.
